Ρατσιστής ο πατέρας του DNA, James Watson;

Οι επιστημονικές αλήθειες στο βωμό της κοινωνικής συνοχής;

Σε διαθεσιμότητα τέθηκε ο Νομπελίστας ερευνήτης που συμμετείχε στην ανακάλυψη της δομής του DNA, James Watson μετά από κατηγορίες οτι έκανε ρατσιστικές δηλώσεις σε βάρος των μαύρων.

Τι συνέβη

Το θέμα ξεκίνησε την Κυριακή, όταν οι Sunday Times του Λονδίνου δημοσίευσαν άρθρο σύμφωνα με το οποίο ο 79χρονος Watson δήλωσε πως είναι «κατά βάθος απαισιόδοξος για το μέλλον της Αφρικής».

«Οι κοινωνικές πολιτικές μας βασίζονται στο γεγονός ότι η ευφυΐα τους είναι η ίδια με τη δική μας, ενώ όλες οι έρευνες λένε πως αυτό δεν συμβαίνει στην πραγματικότητα» εξήγησε στην εφημερίδα. Συνεχίζοντας ανέφερε πως «όσοι έχουν να κάνουν με μαύρους υπαλλήλους διαπιστώνουν πως αυτό δεν ισχύει στην πραγματικότητα».

Οι αντιδράσεις ήταν οργισμένες και μαζικές. Το Μουσείο Επιστήμης του Λονδίνου ματαίωσε προγραμματισμένη ομιλία του Watson και η Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων εξέφρασε την αντίθεσή της στα «ρατσιστικά σχόλια».

Η απολογία

«Είμαι καταντροπιασμένος γι’ αυτό που συνέβη» ανέφερε ο Watson σε δήλωσή του που δόθηκε στο Associated Press από τον εκδότη του στη Βρετανία. «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα μπορούσα να έχω δηλώσει αυτά που φέρομαι να έχω δηλώσει. Μπορώ σίγουρα να καταλάβω γιατί ο κόσμος, έχοντας διαβάσει αυτές τις δηλώσεις, αντέδρασε όπως αντέδρασε».

Και η απολογία του Watson δεν ήταν αρκετή για τον εργοδότη του, το εργαστήριο Cold Spring Harbor στις ΗΠΑ, το οποίο την Παρασκευή ανακοίνωσε πως τον θέτει σε διαθεσιμότητα.

Οι υποστηρικτές

Στις ΗΠΑ, ο έγκριτος Δρ Φράνσις Κόλινς, διευθυντής του Εθνικού Ερευνητικού Ινστιτούτου Ανθρώπινου Γονιδιώματος, δήλωσε πως ο παλιός του φίλος Watson δεν είναι ρατσιστής, απλώς αρέσκεται στο να κάνει «ακραίες» δηλώσεις για να «προκαλέσει την κοινωνία».

«Είναι δύσκολο να πιστέψω ότι είναι ρατσιστής» δήλωσε και ο Βίκτορ ΜακΕλένι, βιογράφος του Watson και γνωστός του για 45 χρόνια.

Το παρελθόν

Πάντως ο Watson έχει κάνει και στο παρελθόν προκλητικά σχόλια που αφορούν την επιστήμη και την κοινωνία. Το 2000, σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, είχε δηλώσει πως η σεξουαλική ορμή συνδέεται με το χρώμα του δέρματος. «Γι΄αυτό λέμε ‘Λατίνοι εραστές’» φέρεται να είπε. «Δεν έχετε ακούσε ποτέ για τον Αγγλο εραστή. Μόνο για τον Αγγλο ασθενή».

Στο τελευταίο του βιβλίο, με τίτλο Avoid Boring People (Αποφύγετε τους βαρετούς ανθρώπους) ο Watson υποστηρίζει ότι δεν αποκλείεται οι διανοητικές ικανότητες κάθε λαού να ποικίλουν ανάλογα με τη γεωγραφική του εξάπλωση και την εξελικτική του ιστορία.

Η ουσία τους θέματος

Το θέμα μου θυμίζει την αιώνια διαμάχη μεταξύ επιστημονικής αλήθειας και κοινωνικά αποδεκτής άποψης.

Έρευνες δείχνουν οτι υπάρχουν διαφορές στο γενετικό υλικό μεταξύ των φυλών του ανθρώπινου είδους. Διαφορές που επηρεάζουν την διανοητική ικανότητα, την φυσική αντοχή, την κοινωνικότητα κτλ. Διαφορές που δεν μπορούν να γενικευτούν για όλα τα μέλη μιας φυλής, αλλά είναι υπαρκτές ως «μέσος όρος».

Κοινωνικά όμως είναι αδιανόητο να χωρίσουμε τους ανθρώπους σε «έξυπνους» και «χαζούς», σε «δυνατούς» και «αδύναμους», σε «επιθετικούς» και πιο «ήπιους» με βάση το χρώμα του δέρματος. Μια κοινωνία με τέτοιες διαχωριστικές γραμμές δεν θα ήταν δυνατό να υπάρξει.

Προσωπικά πιστεύω οτι στα θέματα αυτά η κοινωνική συνοχή πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα, ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται την αλλοίωση της επιστημονικής αλήθειας. Γιατί η επιστημονική «αλήθεια» είναι σε μεγάλο βαθμό σχετική, οι θεωρίες αλλάζουν γρήγορα και συχνά επιστημονικές μελέτες κρύβουν σκοπιμότητες. Από το να χρησιμοποιείται λοιπόν η διαφορετικότητα και η βιοποικιλλότητα ως επιχείρημα ρατσιστικής προπαγάνδας και παραπληροφόρησης, είναι καλύτερο οι επιστήμονες πριν δημοσιοποιήσουν τις απόψεις τους να συνυπολογίζουν τις συνέπειες στην συνοχή και λειτουργία της κοινωνίας.

Περισσότερα για το θέμα από το In.gr, το BBC, και το Science.